Sách Giáo Khoa Vật Lý 8

nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên
nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên
nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên

Bài 20. nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên ? –

Hãy tưởng tượng giữa sân bóng đá có một quả bóng khổng lồ và rất nhiều học sinh từ mọi phía chạy đến xô đẩy quả bóng. Vì những xô đẩy này không cân bằng nên quả bóng lúc bay lên, khi rơi xuống, lúc bật sang trái, khỉ lăn sang phải… (H.20.1). Trò chơi này tưởng như chẳng có liên quan gì đến nguyên tử, phân tử, thế mà lại có thể giúp chúng ta hiểu một trong những tính chất quan trọng nhất của nguyên tử, phân tử sẽ học trong bài пау. Hình 20.1 I – THI NGHIÊM BO-RAO m. Năm 1827 nhà bác học Brao-nơ (người Anh), khi quan sát các hạt phấn hoa trong nước băng kính hiến Vi đa phát hiện thấy chúng chuyến động không ngừng về mọi phía (H.202). Ở thời kì đó, lí thuyết về vật chất được cấu tạo từ các nguyên tử, phân tử chưa ra đời nên Ông không làm sao giải thích được chuyến động kì lạ này. II – CAC NGUYÊN TỦ, PHÂN TỦ CHUYÊN ĐÔNG KHÔNG NGUNG o Các em hay thử giải thích chuyển động của các hạt phấn hoa trong thí nghiệm của Brao-nơ băng cách dùng Sự tương tự giữa chuyển động của các hạt phấn hoa Với chuyển động của quả bóng mô tả Ở phần mở bài. Sau đây là các câu hỏi gợi ý : Quả bóng tương tự với hạt nào trong thí nghiệm của BraO-nơ ? Các học sinh tương tự với những hạt nào trong thí nghiệm của Brao-no ? .Tại Sao các phân tử nước có thể làm cho các hạt phấn hoa chuyển động ? Nếu các em không trả lời được thì cũng đừng buồn. Vì phải hơn năm mươi năm sau thí nghiệm của BraO-no, các nhà khoa học mới bước đầu tìm ra nguyên nhân của chuyển động này, và mai tới năm 1905, nhà Vật lí An-be Anh-Xtanh (người Đức) mới giải thích được đầy đủ và chính xác thí nghiệm của Brao-no. Nguyên nhân gây ra chuyển động của các hạt phấn hoa trong thí nghiệm của Brao-nơ là do các phân tử nước không đứng yên mà chuyến động hỗn độn không ngừng. Trong khi chuyển động các phân tử nước va chạm vào các hạt phấn hoa từ nhiều phía (H.20.3), các va chạm này không cân bằng nhau làm cho các hạt phấn hoa chuyển động hỗn độn không ngừng. m III – CHUYÊN ĐÔNG PHÂN TU VA NHIÊT ĐÔ Trong thí nghiệm của Brao-no nếu ta càng tăng nhiệt độ của nước thì chuyển động của các hạt phấn hoa càng nhanh, chứng tỏ các phân tử nước chuyển động càng nhanh và va đập vào các hạt phấn hoa càng mạnh. Nhiều thí nghiệm khác cũng chứng tỏ : Nhiệt độ càng cao, các nguyên tử, phân tử chuyến động càng nhanh. Vì chuyển động của các nguyên tử, phân tử liên quan chặt chẽ với nhiệt độ nên chuyển động này được gọi là chuyến động nhiệt. w IV – VÂN DUNG ந் N / An-be Anh-xtanh (1879 – 1955) Hình 20.2. Chuyển động của hạt phấn hoa trong thí nghiệm của Brao-nơ. م حيح * • Phân tử nước Hình 20.3. Sự va chạm của các phân tử nước vào hạt phấn hoa. ĐỐ nhẹ nước vào một bình đựng dung dịch đông Sunfat màu xanh (H.204). Vì nước nhẹ hơn nên nổi ở trên tạo thành một mặt phân cách giữa hai chất lỏng. Sau một thời gian, mặt phân cách này mỞ dần rồi mất hẳn. Trong bình chỉ còn một chất lỏng đồng nhất màu xanh nhạt. Nước và đồngHiện tượng này gọi là hiện tượng khuếch tán. Hay dùng những hiểu biết của mình về nguyên tử, phân tử để giải thích hiện tượng trên. Tại sao trong nước hồ, ao, SÔng, biển lại có khÔng khí mặc dù khÔng khí nhẹ hơn nước rất nhiều ? Hình 20.4 Hiện tượng khuếch tán có xảy ra nhanh hơn khi tăng nhiệt độ không ? Tai Sao ? BÖ vài hạt thuốc tím vào một cốc đựng nước lạnh và một cỐc dựng nước nóng. Quan sát hiện tượng xảy ra và giải thích. o Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng. ọ. Nhiệt độ của vật càng cao thì các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh. CO thẻ em chưa biết a. Ở nhiệt độ 00C các phân tử hiđrô chuyển động với vận tốc trung bình khoảng 1 700m/s, nghĩa là khoảng 6 120km/h, nhanh gấp hơn năm lần các máy bay phản lực hiện đại. e. Các phân tử khí chuyển động trong phòng với vận tốc trung bình từ 100m/s đến 2 000m/s. Tại sao khi mở lọ nước hoa ở đầu lớp thì phải vài giây Sau ở cuối lớp mới ngửi thấy mùi nước hoa ? Đó là vì, các phân tử nước hoa không chuyển động thẳng từ đầu lớp đến cuối lớp, mà chuyển động dích dắc từng đoạn rất ngắn do bị va chạm vào các phân tử không khí, giống như một người đi trong đám đông, hết chạm phải người này lại va phải người kia. Sunfat đã hoà lản vào nhau.

 

Print Friendly, PDF & Email

Bài giải này có hữu ích với bạn không?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá!

Đánh giá trung bình / 5. Số lượt đánh giá:

Bình luận