Sách giáo khoa ngữ văn lớp 8 tập 2

    Hội thoạiHội thoạiHội thoạiHội thoại

    Hội thoại –

    Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi. Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cười hỏi: Hồng “Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ mày không ? […] Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp. Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi, cô tôi chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghỉ để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một người đàn bà đã bị cái tội là goá chồng, nợ nần cùng túng quá, phải bỏ con cái đi tha hương cầu thực. Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến. […]92Tôi cũng cười đáp lại cô tôi :- Không ! Cháu không muốn vào. Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt:- Sao lại không vào ? Mợ mây phát tài lắm, có như dạo trước đâu !Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi. Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay. Cô tôi liền vỗ vai tôi cười mà nói rằng:- Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu. Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ.[…] Tôi cười dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi :- Sao cô biết mợ con có con ?Có tôi vẫn cứ tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe. Có một bà họ nội xa vào trong ấy cân gạo về bán. Bà ta một hôm đi qua chợ thấy mẹ tôi ngồi cho con bú ở bên rổ bóng đèn. […]Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng. Giá những cổ tục đã đầy đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu &ó, tôi quyết vồ ngay lấy mà căn, mà nhai, mà nghiên cho kì nát vụn mới thôi.Cô tôi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai, nhìn vào mặt tôi, nghiêm nghị: – Vậy mày hỏi cô Thông – tên người đàn bà họ nội xa kia – chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về. Trước sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được sao ? Tổ sự ngậm ngùi thương xót thầy tôi, cô tôi chập chừng nói tiếp: – Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu mây, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày cũng còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ ? (Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu) Câu hỏi: 1. Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong đoạn trích trên là quan hệ gì ? Ai ở vai trên, ai là vai dưới ? 2. Cách xử sự của người cô có gì đáng chê trách ?3. Tìm những chi tiết cho thấy nhân vật chú bé Hồng đã cố gắng kìm nén sự bất bình của mình để giữ được thái độ lễ phép. Giải thích vì sao Hồng phải làm như vậy.93.Ghi nhớ• Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại. Vai xã hội được xác định bằng các quan hệ xã hội :- Quan hệ trên – dưới hay ngang hàng (theo tuổi tác, thứ bậc trong giađình và xã hội), – Quan hệ thân – sơ (theo mức độ quen biết, thân tình).• Vì quan hệ xã hội vốn rất đa dạng nên vai xã hội của mỗi người cũng đa dạng, nhiều chiều. Khi tham gia hội thoại, mỗi người cần xác định đúng vai của mình để chọn cách nói cho phù hợp.II = LUYÊN TÂP 1. Hãy tìm những chi tiết trong bài Hịch tướng sĩ thể hiện thái độ vừa nghiêm khắc vừa khoan dung của Trần Quốc Tuấn đối với binh sĩ dưới quyền. 2. Đọc đoạn trích dưới đây và trả lời câu hỏi. Tôi nắm lấy cái vai gầy của lão, ôn tồn bảo: – Chẳng kiếp gì sung sướng thật, nhưng có cái này là sung sướng: bây giờ cụ ngồi xuống phản này chơi, tôi đi luộc mấy củ khoai lang, nấu một ấm nước chẻ tươi thật đặc, ông con mình ăn khoai, uống nước chè, rồi hút thuốc lào… Thế là sung surong.- Vâng! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng.Lão nói xong lại cười đưa đầ. Tiếng cười gượng nhưng nghe đã hiền hậu lại Tôi vui vẻ bảo:- Thế là được, chứ gì ? Vậy cụ ngồi xuống đây, tôi đi luộc khoai, nấu nước.– Nói đùa thế, chứ ông giáo cho để khi khác.(Nam Cao, Lão Hạc)a). Dựa vào đoạn trích và những điều em đã biết về truyện Lão Hạc, hãy xácđịnh vai xã hội của hai nhân vật tham gia cuộc thoại trên.94 Tìm những chi tiết trong lời thoại của nhân vật và lời miêu tả của nhà văn cho thấy thái độ vừa kính trọng, vừa thân tình của nhân vật ông giáo đối với lão Hạc. Những chi tiết nào trong lời thoại của lão Hạc và lời miêu tả của nhà văn nói lên thái độ vừa quý trọng vừa thân tình của lão đối với ông giáo ? Những chi tiết nào thể hiện tâm trạng không vui và sự giữ ý của lão Hạc ? Hãy thuật lại một cuộc trò chuyện mà em đã được đọc, đã chứng kiến hoặc tham gia. Phân tích vai xã hội của những người tham gia cuộc thoại, cách đối xử của họ với nhau thể hiện qua lời thoại và qua những cử chỉ, thái độ kèm theo lời.

     

    Print Friendly, PDF & Email

    Bài giải này có hữu ích với bạn không?

    Bấm vào một ngôi sao để đánh giá!

    Đánh giá trung bình / 5. Số lượt đánh giá:

    Bình luận