Sách giáo khoa ngữ văn lớp 6 tập 1

    Tính từ và cụm tính từTính từ và cụm tính từTính từ và cụm tính từTính từ và cụm tính từ

    Tính từ và cụm tính từ –

    Tìm tính từ trong các câu sau: a) Êch cứ tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc vung và nó thì oai như một vị chúa tể (Êch ngồi đáy giếng)b). Nắng nhạt ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm […]. Từng chiếc lá mít vàng ối Tàu đu đủ, chiếc lá sắn héo lại mở năm cánh vàng tươi.(Tô Hoài)2. Kể thêm một số tính từ em biết và nêu ý nghĩa khái quát của chúng.3. So sánh tính từ với động từ:- Về khả năng kết hợp với các từ đã, sẽ, đang, cũng, vẫn, hãy, chớ đừng,…- Về khả năng làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu.Ghi nhớ • Tính tử là những từ chỉ đặc điểm, tính chất của sự vật, hoạt động, trạng thái • Tính từ có thể kết hợp với các từ đã, sẽ, đang cũng vẫn,… để tạo thành cụm tính từ. Khả năng kết hợp với các từ hãy, chớ, đừng của tính từ rất han chê. • Tính từ có thể làm vị ngữ, chủ ngữ trong câu. Tuy vậy, khả năng lâm Vị ngữ của tính từ hạn chế hơn động từ.II – CÁC LOAI TÍNH TỦ 1. Trong số các tính từ vừa tìm được ở phần I: – Những từ nào có khả năng kết hợp với các từ chỉ mức độ (rất hơi, khá, lẫm, quá,…) ? – Những từ nào không có khả năng kết hợp với các từ chỉ mức độ ? 2. Hãy giải thích hiện tượng trên.Ghi nhớ Có hai loại tính từ đáng chú ý là: – Tính từ chỉ đặc điểm tương đối (có thể kết hợp với từ chỉ mức độ), – Tính từ chỉ đặc điểm tuyệt đối (không thể kết hợp với từ chỉ mức độ).154III – CUMTÍNH TỦ 1. Vẽ mô hình cấu tạo của những cụm tính từin đậm trong các câu sau: – Cuối buổi chiều, Huế thường trở về trong một vẻ yên tĩnh lạ lùng đến nỗi tôi cảm thấy hình như có một cái gì đang lắng xuống thêm một chút nữa trong thành phố vốn đã rất yên tĩnh này. (Theo Hoàng Phủ Ngọc Tường) – […] Trời bây giờ trong vắt, thăm thẳm và cao, mặt trăng nhỏ lại, sáng vằng vặc ở trên không. (Thạch Lam) 2. Tìm thêm những từ ngữ có thể làm phụ ngữ ở phần trước, phần sau cụm tính từ. Cho biết những phụ ngữ ấy bổ sung cho tính từ trung tâm những ý nghĩa gì.Ghi nhớ• Mô hình cụm tính từ:Phần trước Phần trung tâm Phần sau ván/con/dang tré như một thanh niên• Trong cụm tính từ: – Các phụ ngữ ở phần trước có thể biểu thị quan hệ thời gian, sự tiếp diễn tương tự, mức độ của đặc điểm, tính chất, sự khẳng định hay phủ định,… – Các phụ ngữ ở phần sau có thể biểu thị vị trí, sự so sánh, mức độ, phạm vi hay nguyên nhân của đặc điểm, tính chất,…IV = LUYÊN TÂP 1. Dưới đây là năm câu của năm ông thầy bói nhận xét về con voi (truyện Thầy bói xem voi). Tìm cụm tính từ trong các câu ấy. a) Nó sun sun nihur con dia. b). Nó chẩn chẩn như cái đòn cần. c) Nó bè bè như cái quạt thóc. d). Nó sừng sững như cái cột đình. đ). Nó tun tản như cái chổi sể cùn.155Việc dùng các tính từ và phụ ngữ so sánh trong những câu trên có tác dụng phê bình và gây cười như thế nào ? Gợi ý: – Xét về mặt cấu tạo, tính từ trong những câu trên thuộc kiểu cấu tạo nào ? Từ có cấu tạo như vậy thường có tác dụng gì ? – Hình ảnh mà các tính từ trên gợi ra có lớn lao, khoáng đạt không ? – Các sự vật được đem so sánh với con voi là những sự vật như thế nào ? Điều đó nói lên đặc điểm gì của năm ông thầy bói ? 3. Trong truyện Ông lão đánh cá và con cá vàng, ông lão tội nghiệp phải ra biển năm lần để cầu xin con cá thoả mãn lòng tham không đáy của vợ. Mỗi lần như vậy, biển xanh được tả một khác. Hãy so sánh cách dùng động từ và tính từ trong năm câu văn tả biển ấy và cho biết những khác biệt đó nói lên điều gì. – Lần 1 (xin cái máng lợn mới): Biển gợn sóng êm ả. – Lần 2 (xin một ngôi nhà mới): Biển xanh đã nổi sóng. – Lần 3 (xin cho vợ làm nhất phẩm phu nhân); Biển xanh nổi sóng dữ dội – Lần 4 (xin cho vợ làm nữ hoàng): Biển nổi sóng mù mịt. – Lần 5 (xin cho vợ làm Long Vương): Một cơn dông tố kinh khủng kéo đến, mặt biển nổi sóng ầm ầm. 4. Quá trình thay đổi từ không đến có, rồi từ có trở lại không trong đời sống của vợ chồng người đánh cá (truyện Ông lão đánh cá và con cá vàng) thể hiện qua cách dùng các tính từ trong những cụm danh từ sau đây như thế nào ? a) cái máng lợn đã sứt mẻ → một cái máng lợn mới — cái máng lợn sứt mẻ. b) một túp lều nát → một ngôi nhà đẹp → một toà lâu đài to lớn → một cung điện nguy nga → túp lều nát ngày xưa.

     

    Print Friendly, PDF & Email

    Bài giải này có hữu ích với bạn không?

    Bấm vào một ngôi sao để đánh giá!

    Đánh giá trung bình / 5. Số lượt đánh giá:

    Bình luận