Sách giáo khoa ngữ văn lớp 9 tập 1

Sự phát triển của từ vựngSự phát triển của từ vựngSự phát triển của từ vựng

Sự phát triển của từ vựng –

Trong bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác của Phan Bội Châu (Ngữ văn 8 tập một) có câu Bủa tay ôm chặt bổ kinh tế Cho biết từ kinh tế trong bài thơ này có nghĩa gì. Ngày nay chúng ta có hiểu từ này theo nghĩa như Phan Bội Châu đã dùng hay không ? Qua đó em rút ra nhận xét gì về nghĩa của từ ? 2. Đọc kĩ các câu sau (trích từ Truyện Kiểu của Nguyễn Du), chú ý những từ in đậm: a) – Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân. Dập dìu tài tử giai nhân, Ngựa xe như nướcáo quần như nêm.55- Ngày xuân em hãy còn dài, Xót tình máu mủ thay lời nước non. b) – Được lời như cởi tấm lòng, Giở kim thoa với khăn hổng trao tay. – Cũng nhà hành Viện xưa nay, Cũng phường bán thịt cũng tay buôn người. Tra từ điển tiếng Việt (chẳng hạn Từ điển tiếng Việt, Viện Ngôn ngữ học, Hoàng Phê chủ biên, 2002) để biết nghĩa của từ xuân, từ tay trong các câu trên và cho biết nghĩa nào là nghĩa gốc, nghĩa nào là nghĩa chuyển. Trong trường hợp có nghĩa chuyển thì nghĩa chuyển đó được hình thành theo phương thức chuyểnnghĩa nào ?Ghi nhớ • Cùng với sự phát triển của xã hội, từ vựng của ngôn ngữ cũng không ngừng phát triển. Một trong những cách phát triển từ vựng tiếng Việt là phát triển nghĩa của từngữ trên cơ sở nghĩa gốc của chúng.• Có hai phương thức chủ yếu phát triển nghĩa của từngữ: phương thức ẩn dụ và phương thức hoán dụ.II – LUYÊN TÂP 1. Từ chân trong các câu sau là từ nhiều nghĩa. Hãy xác định: – Ở câu nào, từ chân dùng với nghĩa gốc. – Ở câu nào, từ chẩn được dùng với nghĩa chuyển theo phương thức ẩn dụ. – ở câu nào, từ chân được dùng với nghĩa chuyển theo phương thức hoán dụ. a) Đềhuề lưng túi gió trăng, Sau chân theo một vài thằng con con. (Nguyễn Du, Truyện Kiểu)56 Năm em học sinh lớp 94 có chân trong đội tuyển của trường đi dự “Hội khoẻ Phù Đổng”. Dù ai nói ngả nói nghiêng, Thì ta vẫn vững như kiềng ba chân. (Ca dao). Buồn trông nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh. (Nguyễn Du, Truyện Kiều)2. Từ điển tiếng Việt (Sđd) định nghĩa từ trả như sau: Trì: búp hoặc lá cây chè đã sao, đã chế biến, để pha nước uống, Pha trả. Ám trả ngon. Hết tuần trả. Dựa vào định nghĩa trên, hãy nêu nhận xét về nghĩa của từ trà trong những cách dùng như: trìa-ti-sô, trà hà thủ ô tra sâm, trì linh chị, trì tâm sen, trả khổ qua (mướp đắng) 3. Từ điển tiếng Việt (Sđd) nêu nghĩa gốc của từ đồng hồnhư sau: Đồng hổ: dụng cụ đo giờ phút một cách chính xác. Đồng hồ đeo tay. Đồng hồ báo thức. Dựa vào những cách dùng như : đồng hồ điện, đồng hồ nước, đồng hồ xăng… hãy nêu nghĩa chuyển của từ đồng hồ 4. Hãy tìm ví dụ để chứng minh rằng các từ hội chứng, ngân hàng, sốt, vua là những từ nhiều nghĩa. 5. Đọc hai câu thơ sau: Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ. (Viễn Phương, Viêng lãng Bác)Từ mặt trời trong câu thơ thứ hai được sử dụng theo phép tu từ từ vựng nào ? Có thể coi đây là hiện tượng một nghĩa gốc của từ phát triển thành nhiều nghĩa được không? Vì sao ?57

 

Bài giải này có hữu ích với bạn không?

Bấm vào một ngôi sao để đánh giá!

Đánh giá trung bình 4 / 5. Số lượt đánh giá: 981

Chưa có ai đánh giá! Hãy là người đầu tiên đánh giá bài này.

--Chọn Bài--

Tài liệu trên trang là MIỄN PHÍ, các bạn vui lòng KHÔNG trả phí dưới BẤT KỲ hình thức nào!

Print Friendly, PDF & Email